Het Mercasa-rapport onthult: eilandbewoners geven aanzienlijk meer uit aan levensmiddelen. Maar wie draagt de verantwoordelijkheid en waarom? De centrale vraag: waarom moeten de mensen op Mallorca dieper in de buidel tasten als het om levensmiddelen gaat? En welke lokale maatregelen kunnen hier verandering in brengen?
Het huidige jaarverslag van de staatsgroothandel Mercasa onthult een duidelijk verschil: op de Balearen geeft elke persoon gemiddeld 2.052 euro per jaar uit aan voedingsmiddelen. Dit komt neer op een toeslag van bijna 15 procent ten opzichte van het Spaanse gemiddelde. Opvallend is vooral de consumptie van mineraalwater, die per hoofd van de bevolking meer dan twee keer zo hoog is als in andere regio’s (+112 procent). Ook wijn, frisdranken, bakkerijproducten en vis zijn duurder op de eilanden, terwijl alleen melk gemiddeld goedkoper is (ca. 10 procent).
De insulaire ligging alleen is geen voldoende verklaring, maar eerder een factor die op verschillende niveaus van invloed is. Transportkosten en logistiek spelen een rol, maar niet alleen in de vorm van een eenvoudig vrachtforfait. Vooral verse producten vereisen een ononderbroken en kostbare koelketen. Kleine markten betekenen ook een kleinere koopkracht voor lokale handelaren. Tegelijkertijd leidt de grote toeristische vraag in de zomermaanden tot prijsschommelingen, omdat handelaren hun prijzen aanpassen om seizoenspieken op te vangen. Bij waterflessen en dranken komen daar nog de marktmacht van de grote merken en hun hoge winstmarges bij, die samen met de transportkosten oplopen tot een aanzienlijk prijsverschil.
In het publieke debat wordt vaak in algemene termen gesproken over “dure eilanden”, zonder echter systematisch te onderzoeken welke structurele maatregelen daadwerkelijk effectief zouden kunnen zijn. Er ontbreekt een gefundeerde discussie over de mogelijkheid van inkoopconsortia voor gemeenten, grensoverschrijdende logistieke contracten met gunstige vrachtvoorwaarden voor basisvoedingsmiddelen en gerichte investeringen in de lokale koel- en opslaginfrastructuur. Ook de rol van de grote winkelketens en hun prijsstrategieën komen in de lokale discussie te weinig aan bod.
Concrete oplossingen voor Mallorca
Gezamenlijke inkoop door gemeenten en gemeenschappen: openbare aanbestedingen maken centrale inkoop van basisvoedingsmiddelen in grotere hoeveelheden mogelijk, wat kan leiden tot lagere prijzen.
Bevordering van lokale productie: investeringen in kassen, irrigatiesystemen en lokale visafzetpunten verminderen de afhankelijkheid van import.
Verbetering van de havenlogistiek: gesubsidieerde vrachtvensters voor bederfelijke goederen, nachtelijke ro-ro-verbindingen of goedkopere containerplaatsen zouden de kosten voor koeltransport kunnen verlagen.
Prijstransparantie: regelmatige prijswaarnemingen en openbare dashboards zetten druk op de handelaren en laten zien waar de grootste winstmarges liggen.
Steun voor kleine detailhandelaren: belastingverlichting of subsidies voor koelketens en opslagruimtes verzekeren het voortbestaan van lokale leveranciers, wat de concurrentie en de keuzemogelijkheden voor de inwoners versterkt.Consumenten kunnen weekmarkten steunen, seizoensproducten kopen en kraanwater met een filter gebruiken in plaats van flessenwater. Gemeenten zouden gezamenlijke bestellingen voor scholen, bejaardentehuizen en kantines kunnen organiseren. Horecabedrijven zouden meer gebruik kunnen maken van lokale leveranciers en inkoopcombinaties kunnen vormen om de kosten te drukken.
De hogere voedselprijzen op de Balearen zijn geen onoplosbaar raadsel, maar het resultaat van een combinatie van eilandlogistiek, marktstructuur en toeristische vraag. Er is geen eenvoudige pasklare oplossing, maar wel een reeks praktische maatregelen die onmiddellijk effect kunnen hebben. Wanneer de markten van Palma ’s ochtends weer tot leven komen, is dat meer dan alleen een pittoresk ansichtkaartmotief: het is een plek waar politiek en het dagelijks leven samenkomen. Wie hier begint – bij logistiek, samenwerking en transparantie – kan een merkbare verlichting voor de bevolking bewerkstelligen. Een eiland hoeft niet per se duurder te zijn alleen omdat het geïsoleerd ligt. Het moet alleen beter worden georganiseerd.
Bron: agentschappen
Vergelijkbare berichten over dit onderwerp
